AB VETERİNER HEKİM PLATFORMU BASIN AÇIKLAMASI
DÜNYA VETERİNER HEKİMLERİ GÜNÜ
Türk Veteriner Hekimleri Birliğinin de kurucu üyesi olduğu Dünya Veteriner Hekimleri Birliği tarafından her yıl Nisan ayının son Cumartesi günü kutlanması öngörülen Dünya Veteriner Hekimleri Gününün sekizincisi, bu yıl tüm dünyada 26 Nisan’da kutlanacaktır. Veteriner Hekimlik mesleğinin önemini ve uğraş alanını halka anlatmak için bu yıl seçilen konu “ Veteriner Hekimlikte
çeşitlilik ”tir.
Çok Yönlü Bir Meslek: Veteriner Hekimlik
Dünya Veteriner Hekimleri Birliğinin ifadesiyle; Veteriner Hekimler, doğal veya kasıtlı olarak oluşturulan biyolojik afetler, hayvansal üretimin artırılması, hayvan kaynaklı gıda güvenliğinin sağlanması, hayvan sağlığının korunması ve böylece insan-hayvan ilişkilerinin düzeltilerek insan sağlığına katkıda bulunması gibi çok çeşitli branşlarda görev alarak yaşam kalitesinin maddi ve manevi yönden yükseltilmesinde katkıda bulunan bir meslek grubudur. Ancak son yıllarda ülkemizde gerekli önemin verilmediği görülmektedir. Bu gerçek de son yıllarda halkımızın sürekli zoonoz hastalıklar ve gıda zehirlenmelerine maruz kalmasına neden olmuştur. Veteriner Hekimlik mesleği sadece kuş gribi, kuduz ve buna paralel olarak da itlaflar ve hayvan hakları ihlalleri ile anılır olmuştur. Tarım ve hayvancılık politikalarında veteriner hekimlik hizmetlerine yeterince önem verilmemesi, bu sektörler başta olmak üzere ekonomik anlamda ve veteriner halk sağlığı kapsamında çöküşe katkıda bulunan en önemli etkendir.
Hayvancılık bitince ne oldu?
Ülkemiz tarım ve hayvancılık yönünden çok verimli topraklara ve geniş arazilere sahip olmasına karşın, bu yönümüz, yıllardan beri uygulanan IMF’ye bağımlı politikalarla baltalanmış ve dışa bağımlılığımız artmıştır. 1980’lere kadar canlı hayvan ve hayvansal ürün ihracatçısı olan ülkemiz uygulanan bu yanlış politikalar sayesinde ithalatçı konuma düşürülmüş, böylelikle çağ atlatılmıştır!!! Bu tarihlerden itibaren ülkemizde bulaşıcı hayvan hastalıklarının sayısı ve yaygınlığı artmış, zoonoz hastalıklardan dolayı insanların hayatı daha çok tehlikeye girmiş, geri kalmış ülkelerin hastalığı olan Kırım-Kongo Kanamalı Ateşinden ölümler başlamış, köylerden kente göç hızla artarak varoşlarda yoksulluk artmıştır. Türkiye, kuduz hastalığının görüldüğü ve kuduz hastalığından insan ölümlerinin olduğu tek Avrupa ülkesi olma özelliğiyle ön plana çıkmıştır.
Hayvan Hastalıkları ve Hayvancılığı idare eden bir birim var mı?
Ülkemizde hayvan hastalıkları ve doğrudan hayvancılığı idare eden veteriner teşkilatı 1980’den sonra adım adım lağvedildi. Şu anda Türkiye’de hayvan hastalıkları ve dolayısıyla halk sağlığımız kötüye gitmektedir. Hayvancılıkla uğraşan ve geçimini bunlara dayandıran tüm kişi ve kurumlar ya iflas etti, ya da iflasın eşiğine geldi. Çözüm olarak gösterilen hayvan ithalatı da çöküşü engelleyemedi. Yıllarca halk sağlığının koruyuculuğunu yapan ve hayvan hastalıklarıyla gece gündüz mücadele eden veteriner hekimlerin özlük hakları ellerinden alınmış ve maaşları da yoksulluk sınırına kadar inmiştir. Belediyelerde var olan veteriner birimleri son çıkan Belediyeler kanunuyla da kapatılmış ve sokak hayvanlarının sağlığı, gıda kontrol hizmetleri başıboş bırakılmıştır. Tarım, gıda ve hayvancılıkla ilgili her türlü konuda kendini tek otorite gören Tarım ve Köyişleri Bakanlığı siyasi tercihlerle ve liyakata bakılmadan yapılan atamalarla idari yapısı zayıf düşürülmüş, merkez ve taşra teşkilatında veteriner hekim kökenli idarecilerin sayısı yıldan yıla azaltılmıştır.
Çözüm ne olmalıdır?
Tek TIP, tek SAĞLIK: Son yıllarda ortaya çıkan zoonoz hastalıklar nedeniyle halk sağlığı için hayvan sağlığının önemi iyice anlaşılmıştır. Bugün artık tüm dünyada hayvan sağlığı ve halk sağlığı birlikte ele alınmaktadır. “Koruma tedaviden üstündür” ilkesi benimsenmelidir. Doğru bakış açısının bu olduğu gerçeği kabul edilmeli ve özellikle aşağıda yer alan başlıklara ilişkin düzenlemeler bir an önce yapılmalıdır.
- Hayvan sağlığı: Hayvan sağlığının kontrol altında tutulması ve dolayısıyla halk sağlığının korunması için Uluslararası Hayvan Hastalıkları Ofisinin (OIE) tanımladığı bağımsız veteriner teşkilatı kurulmalıdır.
- Hayvan refahı: Hayvan haklarının temelinde sağlıklı yaşam hakkı olduğu kabul edilmelidir. Hayvan sağlığı için hayvan refahı olmazsa olmazdır. Bu nedenle hayvan severinden üreticisine, köylüsünden kentlisine her kesime bu konular anlatılmalıdır. Hayvan hakları, hayvan refahı ve hayvanların korunmasıyla ilgili yasal mevzuatlardaki karmaşa ve eksiklikler giderilmeli, planlı bir yönetim yapısı şekillendirilmelidir.
- Veteriner İlaçları: Gıdalarda veteriner ilaç kalıntıları önemli bir sorun olup, bakterilerin hızla direnç gösterdiği antibiyotik kullanımı ve diğer uzun süreli kalıntı bırakan ilaçların kontrol altında tutulması gereklidir. Aynı içerikli ilaçların beşeri ilaç ve zirai mücadele ilaçlarında da kullanıldığı göz önüne alındığında bunların kontrol ve denetimi için tüm Bakanlıklardan bağımsız olarak multidisipliner bir Türkiye İlaç Kurumunun kurulması için harekete geçilmelidir. Bunun için Avrupa Birliğinde bulunan EMEA veya ABD’de bulunan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) bir model olarak ele alınmalıdır.
- Afetler: Uluslar arası terör ve doğal afetlerin yaşandığı günümüzde, doğal veya kasıtlı olarak oluşturulan biyolojik afetlere karşı kuşkulu olayları araştırmak için veteriner hekimlerin ağırlıklı olarak içinde bulunacağı multidisipliner bir birimin kurulması gereklidir.
Ülkemizde veteriner hizmetlerinin hak ettiği yere gelmesi umuduyla bu yıl sekizincisini kutlayacağımız Dünya Veteriner Hekimleri Günü’nü biz Veteriner Hekimler yine başımız dik, alnımız açık, ancak gönlümüz buruk bir şekilde kutluyoruz.
Platform kurumsal üyeleri:
Ankara-Giresun-İstanbul-İzmir-Mersin-Afyonkarahisar-Antalya-Gaziantep-Hatay-Adana-Amasya-Kayseri-Elazığ-Trabzon-Bursa-Kastamonu-Trakya- Aksaray-Muğla- Uşak ve Malatya Bölge Veteriner Hekim Odaları
Veteriner Gıda Hijyenistleri Derneği -Veteriner Hekimler Derneği - Veteriner Dahiliyeciler Derneği –
Hayvan Hakları İçin Veteriner Hekimler Derneği -Veteriner Halk Sağlığı ve Toplumsal Çalışmalar Derneği-Veteriner Sağlık Ürünleri Sanayicileri Derneği
web: www.abveteriner.org e-posta: ab.veterinerhekim@gmail.com
Avrupa Birliği Veteriner Hekim Platformu Kurucu ve Kurumsal Üyesi AFYONVHO
www. afyonvho.org
Not: Taslağın birkaç cümlesi Odamız tarafından değiştirilmiş diğerleri olduğu gibi kullanılmıştır.
2008 yılında daha başlangıçtan itibaren süt fiyatları düşmeye başlamıştır. Ancak girdi maliyetlerinin %70 ini oluşturan yem de her hangi bir gerileme olmamış aksine artış göstermiştir.
Tam bu durumda bir de bakanlık 15,04,2008 tarihli ve 26848 saylı resmi gazete ile hayvancılık desteklemesinde değişikliğe gitmiştir. Böylece 2007 yılında üreticinin aldığı yaklaşık 600-1.400 YTL (süt desteklemesi+buzağı desteklemesi +gebe düve desteklemesi gibi) destek 300-400 YTL ye düşürülmüştür. Üstelik destek ürüne ve kalitesine göre değil sadece hayvan başına verilecektir.
Bu durum dünyanın şu anki durumuna ters bir uygulama olup yine hayvancılığımıza, kaliteli üretime hiçbir katkı sağlamayacaktır.
Veteriner hekimlere verilen suni tohumlama desteği de kaldırılmıştır.
Biz ilk bu destekler verilmeye başlandığında da demiştik ki; çiftçi sizden destek mi istiyor ? Hayır. Çiftçinin, hayvan yetiştiren ve üretenin isteği kendisine ürününü satacak yerler bulmanızdır. Yoksa sizden destek isteyen yok, demiştik. Ancak, bu desteklemeler ile hayvancılığın, üretimin, tohumlamaların kayıt altına alınacağı söylenmişti. Ne oldu peki şimdi ? Bütün kayıtları bitirdiniz de bizim mi haberimiz yok ? Peki bu yıl ve sonrasında olacak kayıt dışılık nasıl önlenecek ? Hayvanı kayıt altına alacam ama yine ne kadar süt ürettiğimi bilemeyeceğim.
Sonuçta 2004’ e geri döndük, ama yem maliyetleri neredeyse %100-200 artmış durumda. Bu halimiz ile tarım ve hayvancılığı yönetemediğimiz gün gibi ortadadır. Bu durumun tek sorumlusu da ne yazık ki bakanlığımızdır. Hayvan sayısını bilmeyen, kaçak hayvanı önleyemeyen, üreteceği-ürettiği arpayı-buğdayı-pirinci bilmeyen, üretilen sütün miktarını söyleyemeyen, zoonoz hastalıklara gözünü kapayan, 2010 yılını bile planlayamayan bir sistem… veya sistemsizlik.
Doç. Dr. Fatih M BİRDANE
Afyonkarahisar Veteriner Hekimler Odası Bşk